Brescia (w starożytności Brixia) to fascynujące, choć często pomijane przez masową turystykę miasto w Lombardii. Kryje w sobie niezwykle bogate dziedzictwo historyczne – od rzymskich ruin wpisanych na listę UNESCO, przez unikatowy kompleks klasztorny, po wspaniałą renesansową architekturę.
Pobyt nad jeziorem Como w przepięknych okolicach Varenny i Bellagio spowodował, że wypoczęci i pełni wrażeń pojechaliśmy z Bergamo pociągiem na wschód i w godzinę dotarliśmy do Bresci. Do tej pory dużo nie czytałem o tym mieście. Wiedziałem, że znajduje się na linii kolejowej prowadzącej do Peschiera del Garda nad Jeziorem Como, Werony i Wenecji. Dojazd wygodnym klimatyzowanym pociągiem nad rozleniwił. Jednak było czuć, że remont torów był niedawno zrobiony. Zwiedzanie historycznych zabytków Bresci ogranicza się do starego miasta – tak więc będzie to kompaktowe zwiedzanie. Od stacji do rynku jest ponad 1 km spacerkiem, tak więc był to przyjemny spacer.
Główne zabytki i miejsca warte zobaczenia w Brescii – oto mój krótki przewodnik po tym mieście. Może nie w kolejności zwiedzania, ale nie o to chodzi. Na początku mieliśmy iść na Zamek, ale zboczyliśmy od głównej drogi w lewo – i dotarliśmy do weneckiego rynku z ratuszem i katedrami. Potem udaliśmy się na zamek i w drodze powrotnej odwiedziliśmy Piazza del Foro, Santa Giulia i Chiesa di San Francisco. Jednak każdy może sobie narzucić swój styl zwiedzania.
Rzymskie wykopaliska archeologiczne (Brixia Romana) i Capitolium – inaczej Piazza del Foro.
Najważniejszy kompleks starożytnych zabytków w północnych Włoszech, wpisany na listę dziedzictwa UNESCO. Obejmuje doskonale zachowane Capitolium (świątynię zbudowaną przez wespazjana w 73 r. n.e.) oraz przylegający do niego teatr rzymski. W podziemiach świątyni można podziwiać oryginalne rzymskie posadzki z marmurowej mozaiky oraz posąg uskrzydolonej Nike (Vittoria Alata). Lokalizacja: Via dei Musei, 55 .
Kompleks klasztorny Santa Giulia (Museo di Santa Giulia)
Rozległe, monumentalne muzeum miejskie mieszczące się w dawnym klasztorze benedyktynek założonym w VIII wieku przez króla Longobardów Desydariusza. Kompleks (również na liście UNESCO) łączy kilka kościołów i krypt, oferując unikalną podróż przez ponad 2500 lat historii – od znalezisk celtyckich i rzymskich domów (Domus dell’Ortaglia) po sztukę sakralną i longobardzkie freski. Lokalizacja: Via dei Musei, 81 b
Chiesa di San Francesco – czyli Kościół Św Franciszka.
Ten kościół mnie urzekł, dlatego przedstawię więcej szczegółów z nim związanych. Kościół ten znajduje się stosunkowo blisko głównych tras spacerowych Brescii i doskonale oddaje surowy, duchowy charakter wczesnego franciszkanizmu połączony z renesansowym bogactwem lokalnego malarstwa. Jest to jeden z najważniejszych i najbardziej urokliwych zabytków sakralnych miasta. Stanowi znakomity przykład przejścia od architektury romańskiej do wczesnogotyckiej.
Można go przeoczyć – ale wracając z Piazza del Foro w kierunku Piazza Loggia po prawej stronie zobaczymy niepozorny kościółek w oddali – gdzie trzeba wejść po kilkunastu długich schodkach. Wejście do kościoła nie jest głównym wejściem ale od klasztoru. Stojąc na wprost do kościoła po lewej stronie mamy wejście do klasztoru a potem strzałki nas poprowadzą do tego urokliwego kościoła. Wstęp darmowy. Możecie jednak zostawić ofiarę i wrzucając np. 1 euro w kościele włącza się oświetlenie i możecie podziwiać freski w całej okazałości.
Historia i architektura
Początki budowy: Zakon franciszkanów przybył do Brescii około 1220 roku (niewługo po wizji samego św. Franciszka), a budowę samej świątyni rozpoczęto w 1254 roku. Prace trwały ponad wiek, co wpłynęło na harmonijne połączenie stylów romańskiego i gotyckiego.
Fasada: Charakteryzuje się surową, kamienną prostotą z centralnie umieszczoną, piękną wczesnogotycką rozetą oraz prostym portalem wejściowym.
Wnętrze: W przeciwieństwie do wielu barokowych kościołów, wnętrze San Francesco zachowało stosunkowo surowy, średniowieczny charakter z wysokimi filarami i ostrołukowymi sklepieniami.
Najważniejsze dzieła sztuki i wnętrze
XIV-wieczne freski: Na jednej ze ścian (między drugim a trzecim ołtarzem) zachowały się niezwykle cenne fragmenty XIV-wiecznego malowidła przedstawiającego Lament nad zmarłym Chrystusem, noszące silne znamiona wpływu sztuki Giotta.
Renesansowe arcydzieła malarskie: Kościół słynie z wybitnych dzieł mistrzów szkoły bresciańskiej XVI wieku:
- Il Romanino (Girolamo Romanino) – autor m.in. wspaniałego płótna Zesłanie Ducha Świętego (1520 rok) w jednej z bocznych kaplic oraz lunet w prezbiterium.
- Moretto da Brescia (Alessandro Bonvicino) – jego pędzla jest m.in. ołtarz przedstawiający święte Małgorzatę, Hieronima i Franciszka (1530 rok).
- Ołtarz główny: Monumentalny renesansowy ołtarz główny (z 1603 roku) autorstwa Grazio Cossalego.
Klasztor i krużganki (Chiostri)
Prawdziwym klejnotem całego kompleksu są przylegające do kościoła dwie średniowieczne krużganki (zaprojektowane m.in. przez Guglielmo da Frisone i ukończone pod koniec XIV wieku). To cicha, pełna zieleni i spokoju oaza w historycznym centrum miasta, idealna na chwilę refleksji z dala od miejskiego zgiełku.
Zamek w Brescii (Castello di Brescia)
Dojście na zamek wymaga trochę podejścia pod górkę – prowadzi do niego kila dróg ze starówki. Polecam iść zgodnie z lokalnymi strzałkami. Raczej nie uda się zabłądzić – wiemy, że mamy kierować się górę. Chwila moment – 15 min od starówki – i docieramy do podnórza zamku. Tuż przed wejściem jest knajpka – można ugasić pragnienie. Wchodzimy na Zamek przez główną bramę. Wstęp bezpłatny. Płatne dodatkowo są dodatkowe miejsca do zwiedzania – np. zbrojownia. Potężna średniowieczna forteca obronna usytuowana na wzgórzu Cidneo, wznoszącym się bezpośrednio nad historycznym centrum miasta. Zamek, rozbudowywany przez wieki (m.in. przez Weneccjan), oferuje wspaniałe punkty widokowe na całe miasto i okoliczne alpejskie przedgórza. Na jego terenie znajdują się mury obronne, most zwodzony, stare tunele oraz Muzeum Broni (Luigi Marzoli) i Muzeum Risorgimento. Lokalizacja: Via del Castello, 9. Zamek sam w sobie jest obszerny, otoczony wysokimi murami, ale w środku zadbany, z mnóstwem zieleni i ławeczek. Z murów rozciąga się rozległy widok na miasto. Na terenie zamku odbywa się mnóstwo cyklicznych imprez. Jedną z nich był Oktoberfest. Cóż, mnie nie udało się być na tym święcie piwa, ale widać, że i Włosi lubują się w niemieckich piwach.
Piazza della Loggia
Jednogłośnie uważana za jeden z najpiękniejszych placów we Włoszech, o silnych weneckich wpływach architektonicznych. Dominującym budynkiem jest renesansowa Loggia (obecnie siedziba władz miasta), a naprzeciwko niej wznosi się zabytkowa wieża zegarowa (Torre dell’Orologio) z astronomicznym zegarem z XVI wieku i mechanicznymi figurami wybijającymi godziny. Lokalizacja: Piazza della Loggia
Stara Katedra (Duomo Vecchio/Rotonda)
Unikalny w skali kraju XI-wieczny kościół katedralny o rzadkim, centralnym planie koła (rotundy) w stylu romańskim. Zbudowany z surowego kamienia, kryje w swoim wnętrzu cenne średniowieczne freski oraz zabytkową kryptę św. Filastriusza. Lokalizacja: Piazza Paolo VI
Nowa Katedra (Duomo Nuovo)
Monumentalna, barokowo-klasycystyczna katedra z potężną kopułą (jedną z najwyższych we Włoszech), której budowa rozpoczęła się w XVII wieku na miejscu starszej bazyliki i trwała ponad trzy stulecia. Jej jasna fasada z białego marmuru dominuje nad głównym placem katedralnym (Piazza Paolo VI), stanowiąc bezpośrednie sąsiedztwo dla Duomo Vecchio.
Brescia zachwyca tym, że wszystkie te kluczowe punkty znajdują się blisko siebie, co pozwala na wygodne zwiedzanie spacerem w ciągu jednego lub dwóch dni.
Na zakończenie pobytu w tym mieście wróciliśmy na Rynek – Piazza Paolo VI, gdzie znajduje się mnóstwo ciekawych i w miarę tanich miejsc na posiłek. Nas skusiło menu w jednej z nich „Moma Café„. Wybór dań naprawdę wyborny, od przystawek, po dania rybne i mięsne. Nas skusiło MANZO ALL’OLIO (cena 18,00 €. Typowe danie z Brescia – długo duszona wołowina w sosie własnym z oliwą i puree ziemniaczanym.
Do tego lokalne Sagniovese z regionu Emilia-Romana. To czerwone wino idealne się komponowało z tak wybornie i smacznie przyrządzoną wołowiną. (Dla chętnych – zapraszam do zapoznania się o krótkiej historii wina z Włoch – mojego autorstwa). Naprawdę mi smakowało to danie. Obsługa miła i przede wszystkim nie była nachalna. I co ciekawe – Koperto było jedno z niższych we Włoszech – i wynosiło 1,5 euro od osoby.
Miasto urzekło mnie swoim spokojem, niespieszną atmosferą, powolnym rytmem. Polecam go Wam odwiedzić będąc w północnych Włoszech.