Przepiękne okolice Zalewu Czorsztyńskiego

zalew-czorsztynski

Zalew Czorsztyński – jest to sztuczny zbiornik wodny na rzece Dunajec. Powstał on przez zbudowanie w Niedzicy ziemnej zapory wodnej położonej na granicy Pienin Spiskich i Właściwych. Na brzegach tego sztucznego jeziora znajdują się dwa zamki: Zamek Czorsztyński oraz Zamek Niedzica, którym poświęciłem poprzedni wpis. Zapraszam do poznania przepięknych okolic tego Zalewu.

Budowę Zalewu rozpoczęto w 1969 r. Historia budowy jest długa i zawiła jak wszystkie plany w dawnym PRL. Finalnie się udało. W 1996 r ukończono budowę zapory niedzickiej jak i elektrowni wodnej, która powstała przy tej zaporze.

W zależności od poziomu piętrzenia w zbiorniku można zretencjonować od 36,5 mln m³ do 234,5 mln m³ wody. Pojemność martwa zbiornika (przy minimalnym poziomie piętrzenia) wynosi 36,5 mln m³. W zależności od ilości wody zgromadzonej w misie zbiornika zmienia się jego powierzchnia (od 4,15 km² do 13,35 km²), która zazwyczaj wynosi około 11 km², przy długości 9 km i szerokości 1,5 km. Głębokość zbiornika w okolicach zapory w Niedzicy osiąga 50 metrów i zmniejsza się w stronę cofki, czyli miejsca gdzie uchodzi główny dopływ zbiornika – rzeka Dunajec. Głębokość średnia przy maksymalnym poziomie piętrzenia wynosi ok. 17,6 m. Długość linii brzegowej wynosi 29,7 km. (Źródło:  Wikipedia.pl)

Dzięki temu projektowi powstało przepiękne sztuczne jezioro Czorsztyńskie, które zachwyca o każdej porze roku. Latem, jak co roku na brzegach tego zalewu pojawią się dziesiątki łódek, gdzie młodzi adepci żeglarstwa szlifują swoje umiejętności, a w wolnym czasie mogą odpocząć kilka kilometrów dalej już w górach.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Zalew Czorsztyński i sporty wodne

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Zalew Czorsztyński i sporty wodne

Zanim powstało to jezioro, odpowiednie władze zadecydowały o przesiedleniu całej wsi Maniowy. Wieś ta znajdowała się na terenie przeznaczonym do zalania. Cala ludność została przesiedlona na południowe zbocza Gorców. „Ciekawostka” – raz na 7- 9 lat jest zaplanowane czyszczenie dna jeziora i cała zgromadzona woda zostaje spuszczona. Właśnie w tym roku (styczeń 2016r.) to wydarzenie miało miejsce. Jezioro odsłoniło swoje skarby. Starsi mieszkańcy wioski Maniowy mieli możliwość odbyć „sentymentalny spacer” po okolicach ze swojej młodości. Oto krótki filmik jak wygląda Zalew po spuszczeniu wody…

Okolice Zalewu są po prostu cudowne. Poprzedni wpis poświęciłem dwóm zamkom – Niedzicy i Czorsztynie, które teraz są położone na brzegach tego sztucznego akwenu wodnego. Jednak w okolicy znajduje się mnóstwo innych miejsc, które polecam Wam odwiedzić.

Kluszkowce – z górą Wdżar (Żar), z której roztacza się niesamowity widok na to jezioro i góry – Pieniny i Tatry. Latem możemy wspiąć się na tą górę (wysokość 766 m.n.p.m.) i podziwiać okolicę. Jeśli chodzi o atrakcje, to na górze jest bacówka i mini zoo. Sprawne oko wypatrzy też rzeźbę smoka. Jest też tor saneczkowy czy trasa rowerowa downhill, oraz oczywiście baza gastronomiczno-hotelowa. Znajduje się tu też jedno ze stanowisk paralotniarskich. Są też szlaki górskie. Jeden prowadzący przez kamieniołom, zwany „Szlakiem Papieskim”, gdyż u podnóża góry znajduje się pomnik naszego papieża Św. Jana Pawła II.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Widok z Góry Wdżar na Zalew Czorsztyński

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Widok z Góry Wdżar na Zalew Czorsztyński

Zimą jest to idealne miejsce na uprawianie sportów zimowych. Mieści się tam ośrodek narciarski Czorsztyn-Ski zwany Krainą Śpiącego Wulkanu w Kluszkowcach, gdzie znajdują się trasy zjazdowe i wyciągi orczykowe. U podnóża góry znajduje się hotel Pod Wulkanem i Czorsztyn – Ski. Sezon zimowy zaczął się, tak więc proponuję rozważyć również tą okolicę na zimowe sporty.
Szczawnica Zdrój – uzdrowisko: nazwa miejscowości pochodzi od kwaśnych wód zwanych przez górali „szczawami”. Położona jest w pięknej dolinie Grajcarka, prawobrzeżnego dopływu Dunajca pomiędzy Pasmem Radziejowej i Małymi Pieninami na wysokości 430-560 m n. p m. w strefie przygranicznej polsko – słowackiej. Od 200 lat znana jest jako uzdrowisko. Dynamiczny jej rozwój jako uzdrowiska przypada na połowę XIX wieku, kiedy to właścicielem uzdrowiska został Józef Szalay, który zbudował pierwsze łazienki, wystawił nowe budynki zdrojowe i pensjonaty, dał oprawę architektoniczną odkrytym źródłom: Magdaleny, Walerii, Jana, Szymona, Heleny i Anieli.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Szczawnica - widok na Dom Zdrojowy

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Szczawnica – widok na Dom Zdrojowy, Plac Dietla.

Rozszerzył i unowocześnił Park Zdrojowy, wybudował kaplicę zdrojową. Uzdrowisko posiada 12 źródeł wód mineralnych. Wody te to szczawy wodorowęglanowe, sodowe, jodkowe, bromkowe bogate w sole mineralne i liczne mikroelementy. Szczególnie wskazane przy schorzeniach dróg oddechowych, nieżytach żołądka, zaparciach, skazie moczowej, miażdżycy tętnic, z wysokim poziomem cholesterolu, osteoporozie. Zabudowa placu Dietla – głównego placu Szczawnica Zdrój jest przykładem XIX-wiecznej polskiej architektury uzdrowiskowej z niewielkim wpływem sztuki zachodniej.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Szczawnica - zabudowa XIX w.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Szczawnica – zabudowa XIX w.

Szczawnica oprócz typowo uzdrowiskowej części w ostatnich latach, m.in dzięki dotacjom unijnym rozwinęła bardzo bazę turystyczną. Szczawnica to doskonały punkt wypadowy do pieszych wędrówek po Pieninach.Tuż przy skrzyżowaniu ulicy Głównej i Zdrojowej – można zejść schodkami w dół w kierunku strumienia Grajcarek i wyciągu narciarskiego na Palenicę. Zimą oczywiście czynne są stoki narciarskie na Palenicę i Szafranówkę. Sporty zimowe przyciągają coraz więcej narciarzy w te okolice, aby uciec od tłumów i zgiełku w Zakopanem czy Białce Tatrzańskiej. Idealne dla początkujących narciarzy. Latem, poza wspinaczkami w pobliskie Pieniny, przy wyciągu narciarskim znajdują się wypożyczalnie rowerowe. Z tego miejsca rozpoczyna się również ścieżka rowerowa prowadząca na Słowację – do Czerwonego Klasztoru. Trasa bardzo przyjemna i relaksująca. W upalne dni, cień drzew chroni od słońca, rzeka zaś zapewnia przyjemny chłód. Tam można odpocząć w jednym z wielu punktów gastronomicznych, smakując regionalne potrawy kuchni słowackiej lub po prostu zregenerować siły nad brzegiem Dunajca podziwiając Trzy Korony. Trasa ma długość około 15 km w jedną stronę. Jest to idealna propozycja na spędzenie czasu. W pobliżu Szczawnicy, w Jaworkach znajduje się Wąwóz Homole, ale więcej o nim w kolejnym wpisie.
W lecie, obowiązkowym punktem dla turystów jest Spływ Dunajcem. Rozpoczyna się on w Sromowcach Wyższych. Jest to słynny spływ tratwami malowniczym przełomem Dunajca. Trasa do Szczawnicy wynosi 18 km i spływ trwa około 2 godzin. Spływ organizowany jest codziennie od 1 kwietnia do 31 października. Więcej informacji można znaleść na miejscu w punktach informacji turystycznej czy kwaterach/hotelach, w których spędzicie urlop.
Osada Turystyczna CZORSZTYN składająca się z 9 zabytkowych drewnianych pensjonatów i willi, 11 wiejskich chałup i budynków gospodarskich oraz 11 kamiennych piwniczek z drewnianym lamusami nad nimi, to unikalny kompleks obiektów z dawnych Maniów, Kluszkowiec i Czorsztyna, pochodzących z XIX i początku XX wieku.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Osada Czorsztyn

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Osada Czorsztyn

Przeniesione przed zalaniem Jeziora Czorsztyńskiego zostały odbudowane w najpiękniejszym krajobrazowo punkcie jeziora – półwyspie Stylchyn. W dawnej zagrodzie Jana Królczyka, czynne jest muzeum regionalne. Tutaj można też znaleść nocleg czy też posilić się. Latem tuż przy brzegu jeziora można wynająć łódkę i pożeglować.
Jadąc z Nowego Targu w kierunku Szczawnicy przejeżdża się przez Dębno. Proponuję zatrzymać się tam na chwilę i zwiedzić perełkę architektury gotyckiej. Kościół w Dębnie Podhalańskim pod wezwaniem w. Michała Archanioła jest pięknym zabytkiem kultury. Został zaliczony do zabytków klasy „0” i wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Zbudowany został w 1490 roku w stylu gotyckim, z drewna modrzewiowego. Około 1500 roku wnętrze ozdobiono zachowaną do dziś polichromią patronową. Niewątpliwie jest to najlepiej zachowana tego rodzaju polichromia w Polsce. Jest wykonana w 31 kolorach i zawiera aż 77 motywów.
Grywałd jest to malowniczo położona wieś letniskowa u podnóży Lubania. Wielu historyków uważa że wieś powstała już w XIII w i nosiła nazwę Grunewald lub Grunwald. Słynęła kiedyś z czarowników i znachorów. W dolnej części wsi znajduje się piękny kościółek Św. Marcina  z drugiej  poł. XV w.

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Grywałd - Kościół

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Grywałd – Kościółek Św Marcina

Wieś jest wspaniałą bazą wypadową na szlaki turystyczne w Gorce i Pieniny.
Dla mnie Pieniny to również miejsca, w których np. kręcono sceny do słynnego już serialu Janosik (z Markiem Perepeczko w roli głównej).

  • Jaworki to malowniczo położona wieś w Małych Pieninach, nieopodal Szczawnicy Zdroju. W okolicznych dolinach (rezerwat Biała Woda, okolice wąwozu Homole) powstawały kultowe sceny z serialu Janosik. Tutaj np. Janosik stoczył walkę na szable ze zbójnikiem Bardosem, tutaj powstała pamiętna scena egzekucji Janosika, Pyzdry i Kwiczoła.
  • W kościele w Dębnie odbył się ślub Harnasia Janosika z Maryną.
  • W pobliżu Dębek w Rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami – kręcone inne sceny do filmu Janosik. Rezerwat obejmuje krótki przełom rzeki Białki, pomiędzy skałkami Kramnicą (688 m n.p.m., wysokość względna 65 m) na prawym brzegu i Obłazową (670 m n.p.m., wysokość względna 47 m) na lewym. Prócz tych dwóch większych skał występują jeszcze dwie mniejsze (m.in. Okrągła Skałka).
Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Rzeka Białka

Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl / Rzeka Białka

Podsumowując- okolice Zalewu Czorsztyńskiego – mają do zaoferowania wiele atrakcji turystycznych, przyrodniczych. Można też spędzać wypoczynek aktywnie zimą (narty, deski snowboardowe) czy latem – piesze wędrówki po górach, jazdy rowerem czy też pływanie na żaglówkach. Uważam, że każdy znajdzie coś dla siebie. Zapraszam do odwiedzenia tego urokliwego zakątka Polski.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.