Tajemnice Zamku Książ

Zamek Książ – panorama z punktu widokowego Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl

Zapraszam do odwiedzenia jednego z najpiękniejszych i najbardziej tajemniczych zamków w Polsce. Znajduje się on w Wałbrzychu. Oto krótka historia tego monumentalnej budowli.

Zamek Książ – jest to zespół rezydencjalny. Historia zamku jest długa i burzliwa. Wybudowano go w 1288 – 1292 roku przez księcia Bolko I Surowego. W 1509 roku zamek został oddany lub sprzedany rodzinie Hobergów (znanej później jako rodzina Hochbergów). Ostatnią z rodziny Hochbergów na zamku była Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, zmuszona w 1940 do opuszczenia Książa. Od lat 20. XX wieku, ze względu na problemy rodzinne i finansowe Hochbergów, Książ powoli podupadał. Na początku lat 40 XX wieku Hochbergowie, którzy borykali się z olbrzymimi dugami zostali „zmuszeni” do sprzedaży Zamku władzom III Rzeszy.

W 1941 władze III Rzeszy przejęły zamek, a Organizacja Todt przystąpiła do przekształcania zamku w jedną z kwater Adolfa Hitlera. Podczas przebudowy zniszczono większość zabytkowego wystroju wnętrza. Przed głównym portalem wydrążono szyb windowy głębokości 40 metrów, a pod zamkiem tunele i podziemny schron podziemia są udostępnione dla turystów.

W tym czasie w zamku przechowywano część zbiorów berlińskiej Biblioteki Państwowej. Według niektórych badaczy była to mistyfikacja – w rzeczywistości pod obiektem powstał podziemny kompleks, mający służyć jako fabryka sprzętu wojskowego, depozyt cennych przedmiotów oraz tajnych dokumentów, a także, podobnie jak cała okolica, miejsce badań nad bronią atomową. Budowa ogromnych podziemnych budowli na terenie Gór Sowich otrzymała kryptonim „Riese” (z niemieckiego – Olbrzym) i jest uważany za największy projekt górniczo-budowlany hitlerowskich Niemiec. Dla przyspieszenia prac na plac budowy w Książu zostało skierowanych tysiące ludzi, którzy pracowali w nieludzkich warunkach – w większości byli to więźniowe z obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. W podziemiach znajduje się pomieszczenie upamiętniające tysiące więźniów, którzy polegli wznosząc ten kompleks.

Podziemia – Zamek Książ. Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl

Przedsięwzięcie budowlane o takim rozmachu wymagało także dużych nakładów finansowych. Wedle danych z 1944 roku produkcja tych schronów miała pochłonąć 150 mln marek. Na projekt Riese zużyto więcej betonu niż przyznano w tym czasie na budowę schronów przeciwlotniczych dla ludności cywilnej.

Po wojnie zamek zubożał, ale od 1974 roku rozpoczęły się prace renowacyjne. I po kilku latach zamek został oddany do zwiedzania. W podziemiach znajduje się Dolnośląskie Obserwatorium Geofizyczne działce do dnia dzisiejszego.

W październiku 2019 roku została udostępniona turystom Podziemna Trasa Turystyczna. Długo czekałem na otwarcie tej podziemnej trasy i spekulacji dot. złotego pociągu, który podobnież miał znajdować się w okolicach zamku. Dziś zapraszam na odwiedzenie tej trasy. Dojście do podziemi wymaga trochę wysiłku, gdyż schodzi się krętymi betonowymi schodami. Podziemia nie są zalecane dla osób z ograniczeniami ruchowymi, czy też klaustrofobią. Na dole jest sucho ale chłodno (do 10 stopni Celsjusza). (Brak windy).

Tunel z podkładami kolei wąskotorowej. Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl

Trasa obejmuje zwiedzanie udostępnionych 500 metrów tuneli wydrążonych tuneli na głębokości 50 metrów pod zamkiem. Tunele, które zobaczyłem to potężne wybetonowane hale, korytarze wykute w surowej skale a także poboczne komory bunkra. Tuneli jest więcej, ale tylko te zostały na chwilę obecną zabezpieczone i udostępnione turystom. Tunele mają kilka metrów wysokości i szerokości. Bez problemu można tam jeździć ciężarówką, choć w niektórych tunelach są bardzo ostre zakręty.

Tunel w podziemiach. Zamek Książ. Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl

Trasa przebiega wzdłuż tarasów (przy miejscu poszukiwań domniemanego podziemnego dworca kolejowego) w kierunku budynku głównego zamku. Zakończenie pierwszej połowy trasy znajduje się przy zawale – wejściu do zasypanego szybu windowego, z którego wyjście znajdować się miało na Dziedzińcu Honorowym. (Polecam obejrzeć serial „Tajemnice Twierdzy Szyfrów” gdzie w jednym odcinków akcja dzieje się na Zamku Książ. Podczas zwiedzania poznałem tajemnice książańskich podziemi, teorie o celu ich powstania oraz tragiczną historię więźniów, których rękami te tunele zostały wydrążone. Wszystkie informacje są przekazywane przez przewodnika, który towarzyszy każdej grupie. (Nie ma możliwości indywidualnego zwiedzania – względy bezpieczeństwa). Dodatkowo, informacje uzupełniane są krótkimi multimedialnymi filmami, które przekazują w sposób ciekawy i interesujący tematykę podziemi Zamku Książ. Oto jeden z filmików.

Podziemia Zamku Książ zostały wybetonowane bardzo wytrzymałym cementem portlandzkim. Według  zapisków ulubionego architekta A. Hitlera, Alberta Speera, oraz innych dostępnych dokumentów nie jest wykluczone, że tunele mają jeszcze raz tak dużą powierzchnię jak ta, która jest nam dzisiaj znana tj.  3200m2 (co zostało zmierzone na podstawie betonu, który przywieziono do zamku). Według historyków, prawdopodobnie w zamaskowanych korytarzach ukryte zostały cenne depozyty zamkowe i muzealne, które zginęły w wojennej zawierusze.

Dziedziniec Zamku Książ Fot. Tomasz Jakubowski / MojeWedrowki.pl

Oto kilka informacji praktycznych. Zalecam zakup biletów przez internet. Wówczas będziemy mogli zaplanować i dzień i godzinę zwiedzania. Zwiedzanie tylko z przewodnikiem. Czas trwania podziemnej trasy to 45 min. Cennik biletów na początek roku 2020 kształtuje się następująco:

  • tylko Podziemia – 29 pln / 24 pln (normalny/ulgowy)
  • Zamek, Palmiarnia, Podziemia – 59 pln / 49 pln (normalny/ulgowy)
  • Parking jest tuż przy zamku – ale z ograniczoną liczbą miejsc ( 15 pln płatny) – gdyż w większości udostępniony dla gości hotelowych. Dodatkowy parking znajduje się przy Stadninie lub w pobliżu Palmiarni, skąd na piechotę przez park można dostrzec do zamku.

W okresie zimowym w ogrodach zamkowych zostały uruchomione – Ogrody Światła. Corocznie są organizowane w Zamku Królewskim w Wilanowie, zaś od sezonu 2019/2020 również na Zamku Książ. Jest przepiękne widowisko światła i dźwięku. Oto krótki pokaz z Ogrodów Światła Zamku Książ.

Podsumowując – gorąco polecam odwiedzenie Zamku Książ. Poza zwiedzaniem zamku aby poznać jego tajemnice polecam również odwiedzić stajnie zamków (stado ogierów Książ), udać się do Mauzoleum Hochbergów wraz z podziemną kryptą. Obowiązkowo, każdy zwiedzający powinien uwiecznić swój pobyt w tym miejscu robiąc #selfie ze Skały Olbrzyma – gdzie znajduje się punkt widokowy na ten kompleks zamkowy. Poza tym można udać się do ruin zamku w Starym Książu (2,3 km pieszo szlakiem od Zamku), a także odwiedzić palmiarnię. Zapraszam do Książa i Wałbrzycha.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.